Tuesday , June 25 2019

Article

व्यवहारवादी भिक्षु अश्वघोष

कोरा सिद्घान्तमा भन्दा व्यवहारमा विश्वास गर्ने भिक्षु अश्वघोष महास्थविर बौद्घ समाजको तडकभडकप्रति विमति राख्थे । वसन्त महर्जन भिक्षु महासंघका संघनायक भिक्षु अश्वघोष महास्थविरले ७७ वर्षको भिक्षु जीवन–बौद्ध धर्म–दर्शनको विषयमा थुप्रै प्रवचन, जिज्ञासुका प्रश्नको उत्तर, लेख–पुस्तक प्रकाशन तथा अन्य धार्मिक गतिविधिमा सामेल भएर विताए । वि.सं. १९८३ मा पाटनको ओकुबहालमा जन्मिएका …

Read More »

तपस्वीको चर्चा र बुुद्धको हल्ला

बाराको हलखोरिया जंगलमा लामो समयदेखि केही नखाइतपस्या गरेर बसेको भन्दै चर्चामा आउँदा नेपाली मिडियाले उनलाई बुद्धको अवतार भनेर प्रचार गर्नुले नेपाली सञ्चारकर्मीको ज्ञानको दायरा बताउँछ। – बसन्त महर्जन बुद्ध र बौद्ध धर्मसम्बन्धी चर्चा हुँदा रामबहादुर बम्जन के हो भन्ने जिज्ञासा राख्नेहरू पनि छन्। सिद्धार्थ (गौतम बुद्धको गृहस्थ नाम) कोे महाभिनिष्क्रमण …

Read More »

जगदीशपुर तालमा बुद्घ मूर्ति

जैविक विविधतायुक्त जगदीशपुर तालको बीचमा बुद्धको मूर्ति स्थाना गर्ने तयारी भइरहँदा पर्यावरणको पाटोलाई बेवास्ता गर्न मिल्दैन बसन्त महर्जन कपिलवस्तुस्थित विश्व सिमसार क्षेत्रमा सूचीकृत जगदीशपुर ताल जैविक विविधता र चराका कारण महत्वपूर्ण मानिन्छ । यो तालको बीचमा गौतम बुद्धको मूर्ति स्थापना गर्ने तयारी भइरहँदा यसबारे स्थानीयवासीमा मतभेद देखिएको छ । एक …

Read More »

लुम्बिनीमा प्रवेश शुल्क

श्रद्घा र भत्ति चढाउन आउनेसँग शुल्क उठाउनु असुहाउँदो कुरा त हो नै, बौद्घ भावना विपरीतकै कार्य हो। – बसन्त महर्जन प्रायः धार्मिक स्थलमा प्रवेश शुल्क लगाइँदैन । पशुपतिनाथ, चाँगुनारायण, बौद्ध, स्वयम्भू आदि विश्व सम्पदा स्थलमा मात्रै नभई देशभरका अन्य साना–ठूला धार्मिक स्थलहरूमा निर्वाध रूपमा प्रवेश दिइन्छ । तर, गौतम बुद्धको …

Read More »

संवत्को विवाद

नेपालमा मनाइने चाडपर्वलाई लिएर देखिएको विक्रम संवत् र नेपाल संवत् पक्षधरबीचको विवाद निरुपण हुनसकेको छैन। – बसन्त महर्जन साल गणनाका लागि अनेक नामका संवत्हरू प्रयोगकर्ताको सुविधा वा आवश्यकता अनुसार प्रयोग हुँदै आएको पाइन्छ । नेपालमा सरकारीस्तरबाट प्रचलित ‘विक्रम संवत्’ र देशकै नामबाट नामकरण गरिएको ‘नेपाल संवत्’ को प्रयोगलाई लिएर केही …

Read More »

रानीपौवामा नदेखिएको पौवा

तीर्थयात्रीका लागि पाटीपौवा बनाउने पुरानो परम्परालाई मास्नतर्फ समाज उद्यत रहेको संकेत हो, रानीपौवाको दुरवस्था। – बसन्त महर्जन मुक्तिनाथ दर्शन गर्न पुगेका तीर्थयात्रीको चाप स्थानीय होटलहरूले थेग्न नसक्दा समस्या भएको समाचारले नेपाली पर्यटन उद्योगको अवस्था संकेत गर्छ । एकातिर पर्यटक र तीर्थयात्रीलाई सुविधाजनक बासस्थानको अभाव छ भने अर्कोतिर तीर्थयात्रीलाई सुविधा दिन बनाइएका …

Read More »

बुद्घबारे अपव्याख्या

आफ्नो स्वार्थपूर्ति र व्यावसायिक प्रयोजनमा गौतम बुद्घको नाम जथाभावी प्रयोग गर्ने प्रवृत्तिा चिन्ताको विषय बनेको छ। – बसन्त महर्जन गौतम बुद्ध (इ.पू. ५६३–४८३) ऐतिहासिक पात्र भएकाले उनका सम्बन्धमा जति पनि व्याख्या गरिन्छ, तथ्यमा आधारित हुनुपर्छ । ऐतिहासिक पात्रका हिसाबले उनीबारेको कल्पना र मनगढन्ते कहानीलाई ठाउँ छैन । तर, हालै प्रकाशित एक पुस्तकले …

Read More »

लुम्बिनीमा बोटिङ, बाँदरको हातमा नरिवल

लुम्बिनी विकास कोषले विहार क्षेत्रस्थित नहरलाई हालै प्रयोगमा ल्याएको छ । नहरमा हुइँकिएर दौडने डुंगा र त्यसले निकाल्ने भद्दा आवाज तथा त्यसमाथि यात्रा गर्ने यात्रुहरुको चर्तिकला हेर्दा लाग्छ, त्यो दृश्य लुम्बिनीको नभएर कुनै मनोरञ्जन स्थल वा ‘फनपार्क’को हो । त्यसमा सवार यात्रुहरु बौद्ध तीर्थस्थलमा तीर्थ गर्न आएको नभएर ‘एड्भेन्चर टुरिज्म’ …

Read More »

गणेश हिमालको ठट्यौलो यती

गोठालाहरूले बिहानै त्यो ठूलो ढुंगामा बसेर आगो बाले । सधैंजस्तो घाम डुब्ने बेला यती आएर त्यस ढुंगामा बस्दा यतीको जीउ नै डामियो । त्यही झोेकले एकदिन बेलुकी त्यस यतीले एउटी गोठाल्नीलाई लिएरै गयो । शिवराज श्रेष्ठ ‘मल्ल’ गणेश हिमाल क्षेत्रलाई तेस्रो धुवप्रदेश पनि भनिन्छ । चारैतिर अग्लाअग्ला हिमशिखर, सेताम्य हिउँ, …

Read More »

बुद्ध धर्ममा मदिरापानको अर्थ

स्वयं बौद्धहरु, अझ बौद्ध धर्मको गतिविधिमा लागेकाहरु नै पनि मदिरामा झुम्मिएको नपाइने होइन । यस्तो बौद्धहरुले सुधार्नु पर्ने पहिलो काम नै मदिरापानको परित्याग हो र जबसम्म यस्ता कुराहरुको परित्याग गर्दैनन् तिनीहरुले पंचशील ग्रहण गर्नुको कुनै तुक छैन । बसन्त महर्जन आफ्नो पहिचान बौद्धको रुपमा गराउने व्यक्तिले न्यूनतम बौद्ध आचरण त …

Read More »